Home       -       Collection 2009       -      Contact us

Toraja's Sulawesie:

Met de naam Toraja worden de volksstammen in de berggebieden van Zuidwest- en Centraal-Sulawesi aangeduid. De naam Doorjaag betekent 'zij die stroomopwaarts wonen' of 'zij die in de bergen leven'. De Diorama’s zelf leiden hun naam af van raja, wat in het Sanskriet 'koning' betekent.
Van de ongeveer 320.000 'Taraja's is ongeveer 80 procent christelijk, met name protestants. De samenleving is hiërarchisch gestructureerd; de edelen worden rengnge genoemd, de gewone mens en to makaka en de slaven heten to kounan. Men verkrijgt zijn status door geboorte.
Kenmerken van de traditionele huizen van de Tora­ja's, tongkonan genoemd, zijn de 'buffelhoorns', het dak en de rijke versieringen op de huismuur. Het dak wordtals een boom gebouwd. Elk huis wordt verbonden met een stamvader, wiens mythe bij de bewoners -zijn nakomelingen- bekend is. Buffels verschijnen in verschillende mythen, bijvoorbeeld in de scheppingsmythe. Men zegt dat de buffel en de eerste mens door de opperste god van de bovenwereld uit goud werden geschapen. Voor de mens heeft de buffel een zeer belangrijke betekenis: hij wordt bijvoorbeeld op de begrafenis gedood om de dode naar de bovenwereld te begeleiden. De buffel symboliseert hoge status, moed, kracht en vechtlust.

Het traditionele huis (tongkonan) wordt door fami­lies uit drie generaties bewoond. Als de familie te groot wordt, kan men een nieuwe tongkonan naast de hoofdtongkonan bouwen. De belangrijkste rituelen vinden in de hoofdtongkonan plaats. Net als mensen kan men ook tongkonan uithuwelijken, wat door gift en tegengif wordt gesymboliseerd.


De tongkonan wordt als afspiegeling van de macro­kosmos opgevat. Hij wordt in drie delen gesplitst: de bovenwereld (het dak), de wereld van de mens en (het middendeel) en de onderwereld (de ruimte onder de grond). De verdeling in noord-zuid en oost-west speelt een zeer belangrijke rol voor de plattegrond van een tongkonan. Het noorden wordt geassocieerd met het brengen van leven, omdat de levensstroom van noord naar zuid loopt, net als de rivier die het water voor de natte rijstbouw (sawa) brengt. De levenden slapen daarom nooit met het hoofd naar het zuiden. De keuken is in het oosten, omdat die met voedsel en dus met het leven (zonsopgang) wordt geassocieerd.


Rijst heeft een grote betekenis bij de Toraja's. 'Dit komt tot uitdrukking in het feit dat tegenover elk huis een rijstvoorraadschuur (alang) als miniatuurmodel van het huis wordt gebouwd. Er zijn bepaalde regels, die de vrouwen moeten volgen als ze de rijstschuur willen betreden. Ze mogen de schuur bijvoorbeeld niet met onbedekte schouders of tijdens de menstruatie betreden. De rijstschuur is een belangrijk statussymbool van de Toraja's en wordt dienovereenkomstig versierd.


Er bestaan verschillende interpretaties met betrekking tot het dak van de Toraja-huizen. Een daarvan ligt in de scheppingsmythen van de Toraja's: een kind genaamd Manurun diLangi ('hij die uit de hemel stamt') uit de bovenwereld opende de poort van de hemel!. Hij zag daaronder de weidse zee en wilde daar vertoeven. Daarom vroeg hij de opperste god om hulp. Deze schiep een eiland dat Pongko heette. Manurun diLangi bereikte het eiland Pongko met zijn vlot, gevolgd door een buffel, een varken, een kip en planten die in de hemel groeiden .. Hij leefde daar in vrede en plantte zich voort. Op een dag brak er oorlog uit - een klein deel van de be­woners van Pongko zwermde met acht boten uit en bereikte na een lange reis het huidige vaderland. De vorm van de tongkonan zou lijken op de vorm van die boten.
Aan de hand van de vorm van het dak kunnen de Toraja's geïdentificeerd worden. Ze bouwen tegenwoordig hun 'moderne' huizen (huizen van cement) zeer vaak met dergelijke daken. Helaas wordt de oorspronkelijke vorm van een tongkonan nu steeds minder vaak gebouwd.

Home       -       Collection 2009       -      Contact us

----------------------------------------------------------------------

Sunday, 31-Aug-2008 6:11 PM

Copyright © 2008  -  www.asianart.be   -  All rights reserved.